Sipas fjalëve të shejhut saudit vehabist Ibn Uthejmin, mund të nxirret përfundimi se lejohet të thuhet se All-llahu ka veshë!
E’udhu bil-lah!
Duke u bazuar në fjalët e shejhut saudit vehabist Ibn Uthejmin, mund të argumentohet se, sipas metodologjisë së tij, është e mundur të thuhet se All-llahu ka veshë.
Ai thotë:
“Nuk lejohet të thuhet se All-llahu dëgjon pa veshë, sepse All-llahu nuk e ka mohuar se ka veshë. Prandaj, nuk është e përshtatshme ta mohojmë këtë, sepse është e mundur që Ai me të vërtetë të ketë veshë.”
Këto janë fjalët e njërit prej dijetarëve më me ndikim të vehabizmit në kohën moderne.
Shpesh dëgjojmë se vehabistët argumentojnë: nëse pranojmë se All-llahu dëgjon dhe sheh, pa pyetur se si dëgjon dhe sheh, atëherë duhet të pranojmë edhe cilësi të tjera që përmenden në tekstet fetare, si sy, duar, gishta, këmbë apo shputa, duke thënë se ato nuk janë si të krijesave.
Mirëpo, këtu lind një pyetje e thjeshtë:
A pajtohesh se All-llahu dëgjon, por jo ashtu si dëgjojnë krijesat?
Përgjigjja zakonisht është: Po.
Atëherë pyetja tjetër është:
A dëgjon All-llahu pa pasur nevojë për veshë si organ?
Pikërisht këtu shfaqet problemi i interpretimit antropomorfik të cilësive hyjnore.
Nëse pranohet parimi se çdo gjë që All-llahu nuk e ka mohuar shprehimisht mund t’i atribuohet Atij, me arsyetimin se “nuk është si tek krijesat”, atëherë ky parim mund të zgjerohet pa kufi. Me të njëjtën logjikë, dikush mund të pretendojë se All-llahu ka edhe gjëra të tjera që nuk janë mohuar shprehimisht në tekstet fetare, duke shtuar se ato i përshtaten madhështisë së Tij. Një metodologji e tillë hap derën për përfundime të papranueshme dhe fetarisht problematike.
Vehabistët këmbëngulin se sytë e All-llahut nuk janë si sytë tanë, duart e Tij nuk janë si duart tona dhe cilësitë e Tij nuk janë si cilësitë e krijesave. Megjithatë, disa prej tyre këto cilësi i kuptojnë si realitete të mirëfillta, të ngjashme me organe, duke shtuar vetëm se ato nuk janë si organet e njerëzve.
Kjo ngre një pyetje thelbësore:
Pse All-llahut do t’i nevojiteshin organe fizike për të dëgjuar, parë ose vepruar, kur Ai është Krijuesi i organeve dhe i të gjitha krijesave?
Besimi islam bazohet në parimin kur’anor:
“Asgjë nuk është e ngjashme me Të.” [Esh-Shura, 11]
Prandaj, atribuimi i organeve, pjesëve dhe formës All-llahut, e më pas shmangia e problemit me shprehjen “por jo si tek krijesat”, ngre pyetje serioze për kufirin ndërmjet konfirmimit të cilësive hyjnore dhe antropomorfizmit.
Për këtë arsye, dijetarët e Ehli-Sunnetit kanë refuzuar çdo kuptim që nënkupton trupësi, pjesë apo ngjashmëri me krijesat. Ata kanë theksuar se All-llahu ekzistonte para krijimit të kohës, vendit, drejtimit dhe çdo karakteristike të krijuar, prandaj nuk kufizohet nga forma, trupi, pjesët apo dimensionet.
Imam Ebu Hanife, Imam Ebu Mensur el-Maturidi dhe dijetarët e mëvonshëm të Ehli-Sunnetit kanë sqaruar se tekstet që flasin për cilësitë e All-llahut pranohen ashtu siç kanë ardhur, pa antropomorfizim (teshbih), pa trupëzim (texhsim), pa pyetur “si” (tekjif) dhe pa mohuar cilësitë e vërteta Hyjnore (ta’til).
Sipas besimit sunit, besimi se All-llahu është trup, ka pjesë ose ngjashmëri me krijesat bie ndesh me parimin themelor të transcendencës absolute të Tij.
Prandaj, është detyrë e çdo muslimani që akiden e tij ta ndërtojë mbi Kur’anin, Sunnetin autentik dhe kuptimin e dijetarëve të Ehli-Sunnetit dhe Xhematit, të cilat e kanë ruajtur parimin themelor se All-llahu është i Vetmi, i Pakrahasueshmi dhe i Lartësuari mbi çdo cilësi të krijuar.
Redaksia
Xhamia Rabia - Debresh 